Krijgen we ons oude klimaat ooit weer terug?

Een experiment met klimaatmodellen 

Deze vraag wordt beantwoord door een experiment met klimaatmodellen in het laatste klimaatrapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Wetenschappers hebben eerst de reactie van het klimaat berekend op een verdere stijging van CO2 tot het jaar 2062 volgens een verondersteld scenario van toekomstige uitstoot.

In het jaar 2062 is de CO2 in dat scenario gestegen van de huidige 418 ppm (parts per million oftewel 1 molecuul CO2 per 1 miljoen luchtmoleculen) tot 570 ppm, ruim een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer voordat de mens op grote schaal CO2 ging uitstoten (280 ppm rond 1750). Vanaf 2062 laten ze de hoeveelheid CO2 weer dalen om in het jaar 2100 weer terug te zijn op de hoeveelheid van het jaar 2034.  

De uitkomst van het experiment 

De resultaten zijn weergegeven in onderstaande figuur. Door de toename van CO2 (rode lijnen): 

• warmt de aarde op (plaatje linksboven) 
• neemt de hoeveelheid neerslag op het land toe (plaatje rechtsboven) 
• neemt het oppervlak aan zee-ijs op de Noordpool af (plaatje linksonder) en  
• stijgt de zeespiegel doordat het warmere oceaanwater uitzet (plaatje rechtsonder).  

Als vanaf 2062 de hoeveelheid CO2 weer daalt (blauwe lijnen), is het klimaat op aarde warmer en natter, is er minder zee-ijs op de Noordpool en staat de zeespiegel hoger als de CO2 weer op de oude waarde terugkeert. Ons oude klimaat krijgen we dus niet meer terug. De zeespiegel stijgt zelfs verder door als de CO2 weer afneemt. 

Niet alle veranderingen zijn omkeerbaar 

Ons klimaatsysteem kent zogeheten kantelpunten. Warmt de aarde te veel op, dan stopt de diepe menging in de Noord-Atlantische oceaan en veranderen wereldwijd oceaanstromingen. De diepe menging komt niet vanzelf terug door de hoeveelheid CO2 weer te laten dalen. Ook als vegetatie verdwijnt door verwoestijning komt deze niet altijd vanzelf weer terug. Hetzelfde geldt voor de grootte van de ijskappen op Groenland en Antarctica. En ook voor ecologische evenwichten in voedselketens in zee en op land. Wanneer precies deze kantelpunten optreden is niet bekend. 

Het IPCC concludeert dan ook dat het niet verstandig is de aarde verder uit evenwicht te brengen. Om kantelpunten te vermijden, is het verstandiger om zo snel mogelijk te stoppen met de uitstoot van CO2, actief CO2 uit de lucht te halen en te stabiliseren op een waarde waarbij de grote ijskappen en gletsjers niet meer afsmelten. 

KNMI-klimaatbericht door Frank Selten